- Къачузва, ида куь районэгьлияр чайдин, адан менфятлувилин гъавурда авайди къалурзава. Чна са шумуд жуьре чайдин сортар гъанва. Хабар кьур ксариз чна тамам жавабарни гузва, гьар са чайдин менфятлувиликай, ам гьазурунин къайдайрикай лугьузва.
Патав гвай палаткадик акъвазнавай дишегьлиди вирт маса гузва. Дезгедал са шумуд жуьре (гуьзгуьдин къапара авай, гьакIни килойралди маса гузвай) вирт ала. Сортарин тIварар, абурун менфятлувал ва къиметар къалурнавай чарарни алкIурнава. Зун патав фейила дишегьлиди милаимдаказ вирт дадмишун теклифна ва зав гъвечIи тIур вугана.
- Зун Ставрополдин крайдин Георгиевск шегьердай тир Талмачева Валентина я, - зи суалдиз жаваб яз, танишвал гана дишегьлиди. – Зи хзан куьнуьчивилел машгъул жез 30 йисалай виниз я. Вирт маса гуз зун гзаф чкайра хьана, Кьасумхуьрел сифте яз атанва. Теклиф авунай, чун хушвилелди кьабулунай за ярмаркадин вири иштиракчийрин патай куь райондин Кьил Нариман Шамсудинович Абдулму-талибоваз чухсагъул лугьузва. Куь халкь мугьманперес халкь я. Гзафбуру чаз нянрихъай кIвализ хтун ва ксун теклифзава. Са мегьрибан дишегьлидиз чавай ваъ лугьуз хьанач, чун пуд дишегьли са йифиз адан кIвализ хъфена. Ада теклифай милли хуьрекар чаз гзаф бегенмиш хьана.
- Мугьманар кьабулун, абуруз гьуьрмет авун чи халкьдиз ата бубайрилай авай адет я, - алава хъувуна зани. – Мадни квез Кьасумхуьрел куь таъсир авуна?
- Михьи гьавади, хуьруьн юкьвай авахьзавай вацIу, гуьзел тIебиатди, иллаки Кьасумхуьр аваданламишнавай, безетмишнавай, гьар са кIвалах къайдадик кваз авунвай гьалди, - чина разивал, ачухвал аваз давамарна вичин суьгьбет В. Талмачевади. – Кьасумхуьрел къешенг дараматар ала, куьчейра, и чун алай майданда асфальт цанва. За квез рикIин михьивилелди лугьун: ихьтин шартIар зун яшамиш жезвай Георгиевск шегьерда авач. Ихьтин гуьзел чкада яшамиш жезвай куьн бахтлу ксар я.
Ярмаркада Тамбовдин областдин «Тамбовочка» фабрикада акъуднавай дишегьлийрин алукIдай парталар, Махачкъаладай атана ярмаркада къаб-къажах, Гергебильский райондай гъана кьурурнавай машмашрин патар маса гузвай ксарини теклиф авунай, хушвилелди кьабулунай райондин руководстводилай, агьалийрилай разивал къалурна.
За ярмаркадиз атанвай са шумуд касдихъ галазни ихтилатар авуна.
- Ихьтин крар, яни жуьреба-жуьре шейэр маса гудай ярмаркаяр чи районда са артух жезвайди туш, - лагьана райондин агъсакъалрин Советдин председатель Фахрудин-гьажи Османова. – Республикадилай къецяй шейэр гваз атана Кьасумхуьрел ярмарка тухузвайди, зи фикирдалди, сад лагьай сефер я. Квезни аквазва хьи, ярмаркадиз гзаф халкь атанва. Им гьеле сад лагьай югъ я, ярмарка 3 юкъуз давам жеда. Идай чна, райондин агьалийри, Нариман Шамсудиновичаз чухсагъул лугьузва. Вучиз лагьайтIа, ада райондин агьалийриз, масаниз тефена, чпиз герек суьрсет, шейэр чкадал маса къачудай мумкинвал гана.
- Фахрудин-гьажи, вуна ярмаркадай вуч къачуна?
- Гьелелиг вирт. Закай бейкеф тахьурай, чкадин агьалийри виртIедик шекер акадар хъийизва. Ставрополдин вирт еридизни хъсан я, дадунизни. Фикирдик къачудай маса затIарни ква. Вахтни ава, хзандални меслят гъана кIанда.
Чна кьатIана хьи, ярмаркадиз шейэр гъанвайбурни, гьа шейэр маса къачуз атанвайбурни рази я. Яни, ярмарка кьве терефдизни менфятлуди хьана. Гьам разивал, гьам менфятлувал гьар са кас патал хийирлу кIвалах я.
