«Куьредин хабарар» газетда (43-нумра) хабар гайивал, «Сулейман-Стальский район» муниципальный райондин Кьил Абдулмуталибов Нариман Шамсудиновичан къул алаз налогар ва налогринбур тушир пулунин такьатар кIватIунин гьакъиндай 4-июлдиз 18-нумрадин Распоряжение акъатнай.
Адан бинедаллаз хуьрерин поселенийрихъ райондин администрациядин жавабдар работникар галкIурнай.
Алатай гьафтеда райондин администрациядин Кьил Штибег Гьажимегьамедович Мегьамедханова ва райондин муниципальный эменнидин ва чилер ишлемишунин управленидин начальник Рамазан Мегьамедрасулович Бабаева чеб галкIурнавай «сельсовет Новомакинский» ва «село Эминхюр» МО-ра тухвай депутатрин сессийра иштиракна. Абурухъ райондин администрациядин, адан управленийрин, районда кардик квай са жерге къуллугърин руководителар ва пешекарар галай.
«сельсовет Новомакинский» поселенида кьиле фейи сессиядал анин председатель Асамудин Къазиагьмедова налогар кIватIун авай гьалдикай гегьенш информация авуна. Анал докладчиди налогар кIватIунихъ, чил ишлемишунихъ галаз алакъалу рекъемар гзаф гъана. И рекьерай разивал ийидай нетижаяр авач. ЦIийи Макьарал ва Чуьхверхуьрел кIвалерин, чилин налог, арендадин пулар тугузвай кьилдин ксарин, юридический лицойрин кьадар гзаф я. Абур кIватIайтIа, налогрин кьадар 220 агъзур манатдин артухариз жеда. Гзаф агьалийрин кIвалерихъ кадастровый номерар авач.
ЦIийи Макьарин кьилихъ галай консервиярдай заводди кIвалах тийиз, 2 гектар чилин арендадин пул тагуз са шумуд йис я. Хуьрера АЗС, 25-далай виниз коммерческий туьквенар, шад мярекатар тухудай залар ава, амма абуру вахт-вахтунда налогар гузвач.
Дагъдин Чуьхверхуьруьн участокда «Чуьхверкентский» ООО тешкилна гзаф йисар я. Амма ада кIвалахзавач, 300 гектардилай виниз чил ишлемишзавач. Санлай къачурла, поселенида 2000 гектардилай виниз чил ишлемишзавач, нетижада налогарни гузвач.
Налогар кIватIунин, чил ишлемиш тавунин ва рехъ гузвай маса месэлайрикай хуьруьн поселенидин депутатар тир Тариверди Таривердиева, Къафар Межидова, Гьажимегьамед Гьажалиева, зегьметдин ветеран Гуьлмет Ярметова ва масабуру гегьеншдиз лагьана.
Штибег Гьажимегьамедович Мегьамедханова къейд авурвал, налогар кIватIун, арендадин пулар гун, чил ишлемишун, адав кIвалах ийиз тун чарасуз я. Налогар кIватIунилай, чил ишлемишунилай гзаф крар, кьилди къачуртIа рекьер, куьчеяр, цин къаналар къайдадиз гъун, агьалияр газдалди, эквералди таъминарун, социальный маса месэлаяр гьялун гзаф аслу жезва. Хуьруьн администрациядин работникар, депутатар налогар, арендадин пулар кIватIун патал кьилди-кьилди участокрихъ галкIурун лазим я. Эгер налогар кIватIунин рекьяй ихьтин гьал амукьайтIа, талукь серенжемар кьабулуниз мажбур жеда.
И йикъан кьвед лагьай паюна «село Эминхюр» поселенидин депутатрин сессияни кьиле фена. Поселенидин кьил Рамазан Рамазанова налогар ва налогрилай къецяй тир пулунин такьатар кIватIзавай гьалдикай информация авуна. Малум хьайивал, и гьал къалабулух кутадайди я. Саки вири рекьерай налогар кIватIунин планар кьилиз акъудиз хьанвач. Санлай къачурла, поселенидихъ 4425 гектар чил ава, идакай 1100 гектар «Аламишинский» ГУП-див гва. Ада чилин налогар тагуз 2 йис я.
Вири рекьерай 1842 агъзур манат налогар ва арендадин пул кIватIна кIанзава. Адан са пайни кIватIиз хьанвач.
Эминхуьрени 805 касдиз кадастровый номерар авач, чил тамамвилелди ишлемишзавач.
Сессиядал поселенидин депутат Гьасан Селимов, арендаторар тир Алимет Аллагьвердиев, «Аламишинский» ГУП-дин директор Надир Яхьяев ва маса ксар рахана, налогар ва арендадин пулар кIватIиз тахьунин себебрикай, гьалтзавай четинвилерикай лагьана.
Штибег Гьажимегьамедович Мегьамедханова къейд авурвал, налогар кIватIиз тахьунихъ себебар хьун лазим туш. 4-5 йикъан къене налогар кIватIунин кIвалах акьалтIарун чарасуз я.
Лагьана кIанда, кьве поселенидани сессияр критикадин гьалара кьиле фена. Анрал Штибег Гьажимегьамедович Мегьамедханова, УСХ-дин начальник Мегьамедзагьид Мегьамедсадикьович Бабаева, муниципальный эменнидин ва чилер ишлемишунин управленидин начальник Рамазан Мегьамедрасулович Бабаева, адан заместитель Назир Абдурагьманович Гьасанова ва маса жавабдар пешекарри налогар вахтунда ва бес кьадар кIватIдай, чилер менфятлудаказ ишлемишдай меслятар къалурна.
Хазран Кьасумов
