Гатун йикъара – важиблу къайгъуйра
Ингье, тIебиатдин жигьетдай гуьзел вахтарикай сад тир гад тамамвилелди вичин ихтиярда гьатнава. Ида хуьруьн майишатдин карханайрин, лежбервилинни фермервилин майишатрин, арендаторрин къайгъуярни артухарнава.
- Бубайрин мисалда лугьузвайвал, гатун са йикъа хъуьтIуьн са варз тухарда, - лагьана чаз «Сулейман-Стальский район» муниципальный райондин хуьруьн майишатдин ва суьрсетдин отделдин начальник Мегьамедзагьид Бабаева. – И кар фикирда кьуналди райондин карханайра, чуьлдин маса кIвалахар кьиле тухунихъ галаз санал, алай вахтунда мал-къара патал алафар гьазурзава ва никIерай магьсулрин бегьер кIватI хъийизва. И кIвалахрал вири къуватар желбнава. КIвалахни виликамаз туькIуьрнавай план-графикдин бинедаллаз тухузва.
Малум хьайивал, икьван чIавалди тIебии уьруьшрай, 1286 гектардин багъларай ва 1477 гектардин приусадебный участокрай векьер яна, анрай 26,5 агъзур тонн алаф ва 1500 тонн санаж гьазурнава.
Идалайни гъейри, алатай йисуз люцерна цайи 25 гектардай ва вилик йисара люцерна цайи 170 гектардайни «Горец» ООО-ди 100 тонндилай виниз алаф (5000 туьк) гьазурна. И майданрай векьер кьвед лагьай сефердани яда.
Алай йисуз районда 1764 гектардай къуьл, 176 гектардай мух ва 73 гектардай нехв кIватI хъувун лазим я. И кардал майишатрин ва кьилдин ксарин 10 комбайни машгъул я. Сифтебурукай яз гад агудунив «Зардиян» ва «Горец» ООО-яр эгечIна.
Икьван чIавалди ЦIийи Макьарин ва Герейханован хуьруьн поселенийра, «Сайтар» ООО-да, «Аламишинский» хуьруьн карханадин арендатор Ражидин Ягьяева чпин участокрай техилар кIватIна акьалтIарнава, алай вахтунда анра самар туькера кьазва.
«Ашагастальский» ООО районда гзаф майданра техилар цанвай карханайрикай сад я. Ина 203 гектардикай сифтегьан йикъара 20 гектардай мух ва 60 гектардай къуьл кIватI хъувунва.
«Паласа» ООО-да 150 гектардикай куьруь са вахтунда 45 гектардай, «ЦIийи рехъ» СПК-да 63 гектардикай 35 гектардай, «Дере» ООО-да 26 гектардай гад агуднава, и кар давамни ийизва.
И йикъара магьсулдарар Кьасумхуьруьн зонада «Къамбурар», «Арагъар», «Кьелекь» участокра техилар кIватI хъувунив эгечIда.
Чаз акурвал ва райондин хуьруьн майишатдин отделдин пешекарри лагьайвал, Агъа СтIалрин, Герейханован хуьрерин арендаторар тир И. Гьамзатова, А. Муслимова, К. Къазимегьамедова ва масабуру чпин кIвачихъ галай майданрин гьар са гектардай 27-30 центнер техил кIватI хъувуна.
Курхуьруьн зонада кардик квай «Простор» ООО-да, «Кюре» ПО-да, гьакIни арендаторар тир С. Шайдаеван, Т. Сейбулаеван участокрани техилдин тарифдин бегьер ава.
Юкьван гьисабдалди, районда никIрин гьар са гектардай 27 центнер техил кIватI хъувун тешкилзава. Им эхиримжи йисара хьанвай виридалайни хъсан нетижа я. Санлай къачурла, цIи районда 5000 тонндилай тIимил тушиз техил хьун гуьзлемишзава.
Техилар кIватI хъувур никIериз, комбайнийрин гуьгъуьналлаз, пресс-подборщикар галай тракторар экъечIзава, абуру самар туькра кьазва.
- ЦIи никIера тарифдин самун алаф ава, - давамарзава Мегьамедзагьид Бабаева. - Туьквера кьур самар эглешвал авачиз мал-къаради кьуьд акъудзавай чкайрал хутахзава, таяйра твазва.
Мадни, чаз малум хьайивал, самарин туькар 40 манатдай чкадал муьштерийризни маса гузва. Асул гьисабдай, самун туькар Хив, Кьурагь ва Ахцегь районрин хуьрерин агьалийри маса къачузва.
Икьван чIавалди районда 5000 тонн самарни гьазурнава.
Районда гад агудунин кIвалахар давам жезва.
Хазран Кьасумов.
Шикилра: Герейханован хуьруьн никIера комбайниди гад агудзава; самар туькера кьазва.
22.07.2015
Адрес статьи: http://old.suleiman-stalskiy.ru/?com=articles&page=article&id=6283